Mensenrechten Vandaag

Weer een homo vermoord in Oeganda, wéér een lesbo vermoord in Zuid-Afrika. Elders in de wereld wordt hard gewerkt aan economische vooruitgang, maar de voorkeur van te veel Afrikaanse leiders is hun land steeds verder in het zand te laten wegzakken, terwijl zij zichzelf en hun eigen clan verrijken.

Na zeven jaar Afrika-verslaggeving is het een vreugde om nu alweer twee jaar in Oost-Azië te werken. De fly-overs voor snelwegen en sneltreinen doen denken aan Duckstad, de droomstad van Donald Duck waar auto’s over de weg zweefden. De wijdvertakte trein- en metrostelsels die zo efficiënt werken; de gebouwen die zo hoog zijn, dat het een kunst is een lift te vinden die naar de juiste verdieping snelt, de ontelbare restaurants met een goddelijke keus aan gerechten en een rappe bediening. Al die technische snufjes…

Nee, dan mijn speurtocht in Luanda naar een supermarktje, of mijn pogingen in Kinshasa iets anders te eten te krijgen dan gebakken banaan. Altijd dat karige ontbijt van ei en oude toast waar je een uur voor moet uittrekken omdat de bediening zo traag is. Een half uur doen over het verzenden van één email (Addis Abeba). Ellenlange wandeltochten in de hitte in Zuid-Soedan, Kenia of Togo omdat er geen openbaar vervoer is. Nooit meer langs zandzakken gefouilleerd worden of een hotel binnengaan met een grote verbodssticker voor geweren. De hordes hongerige kinderen, de verkrachtingen, uitzichtloosheid en ellende achter me gelaten.

Toch blijft het verbazen en irriteren, dat zwarte continent. Bijvoorbeeld de wetenschap dat in Afrika alleen de regering van Rwanda serieus over gezinsbeperking nadenkt. Drie kinderen per familie is daar nu het streven. Aangezien China in 1980 begon met het éénkindbeleid, en anno 2011 nóg doorgroeit, staat zelfs de beperking tot drie nog decennia garant voor een flinke bevolkingstoename.

En hoe moet dat dan, als er in 2050 twee miljard Afrikanen zijn? Hoe zit het met hun recht op een woning, voedsel, drinkwater? Iedereen kan op zijn vingers natellen, dat dat niet haalbaar is. Nu zijn er al tekorten, lijden te veel mensen honger en dorst, laat staan als de bevolking verdubbeld is, de grond nog verder geërodeerd en verdroogd. Maar op een paar uitzonderingen na, stevent het zwarte continent nog steeds op de afgrond af. De leiders – Gbagbo, Kabila, Mugabe, Meles, Isayas, Dos Santos, Kibaki, Wade, Museveni – zijn te egocentrisch om de koers om te gooien.

In die neergang is het voor hen en hun vrienden op hoge posities in kerk en moskee, nog steeds fashionable om af te geven op homoseksuelen. In bijna veertig Afrikaanse landen zijn same-sex relaties strafbaar, Soedan, Noord-Nigeria en Mauretanië kennen er zelfs de doodstraf voor. Oeganda denkt erover de doodstraf hiervoor in te stellen: en dat in het land van de Boeganda, die zelf ooit een koning hadden die homo was!

Maar volgens dictators horen homo’s bij hen ‘niet thuis’. De elite is zo slecht geïnformeerd dat ze de vaderlandse geschiedenis niet kent. Same-sex relaties waren er al lang voordat deze oude despoten op hun knietjes rondkropen. Vrouwen daar hadden houten dildo’s voordat hier de siliconen versie werd uitgevonden.

Zelfs in paradijsje Nederland hebben Afrikaanse homo’s veel problemen vanwege de vooroordelen van de Afrikanen (veelal vluchtelingen) om hen heen. Het maakt me verdrietig dat juist degenen die onderdrukking ontvlucht zijn, toch weer een andere minderheidsgroep vinden om op neer te kijken. Ik word er moe van om na 25 jaar in mijn eigen mooie stad, nog steeds dezelfde vooroordelen te moeten weerleggen. Het doet me pijn dat mijn eigen Afrikaanse vrienden – stuk voor stuk begaan met mensenrechten – mijn lesbische vriendinnen niet accepteren. Laat staan dat ze weten dat ik zelf vroeger zó was.

Bekijk op YouTube mijn filmpje ‘Africa’s illegal love’ en hoor zelf wat Afrikaanse Nederlanders van het onderwerp vinden…

Door Sybila Claus, buitenlandredacteur bij Dagblad Trouw.