Business as usual onder Nederlandse vlag

Een Nederlands schip vaart van de Verenigde Staten naar Egypte. Business as usual, natuurlijk. Duizenden schepen, vliegtuigen, vrachtauto’s vervoeren spullen van het ene land naar het andere. Maar dit specifieke schip, met de oer-Hollandse naam ‘Schippersgracht’, heeft op 24 februari wapens en explosieven ingeladen in de grootste Amerikaanse exporthaven voor wapens. Volgens de kapitein met bestemming Port Said in Egypte, maar gisteren ontkende de Amerikaanse marine tegen Amnesty dat dit de eindbestemming was. Waar de wapens wel naar toe gaan vertelde de woordvoerder er helaas niet bij.

Het is een weinig vertrouwenwekkende reactie, zeker als je weet dat er de afgelopen maanden zeven Amerikaanse schepen vol wapens, explosieven en onderdelen naar Egypte zijn gevaren. En hoewel handelspartners graag in een opbloeiende Egyptische democratie geloven zijn er teveel bewijzen van het tegendeel om dat optimisme te staven: In dat land heerst immers nog steeds de noodtoestand die ruime bevoegdheden geeft aan leger, politie en veiligheidsdiensten. Ze slaan er nog steeds vreedzame demonstraties uiteen met doden en gewonden tot gevolg, en belagen maatschappelijke organisaties. Nog steeds worden mensen willekeurig opgesloten met het risico gemarteld te worden. Niet direct een solide garantie dat wapens op een verantwoorde wijze gebruikt zullen worden, dus. En zelfs als het schip doorvaart naar een andere bestemming in de regio blijven de risico’s groot. Amnesty vraag dus opheldering aan reder Spliethoff, en aan Hillary Clinton. Transparantie is een eerste vereiste om die risico’s te kunnen beoordelen en afwegen. Maar verantwoording afleggen over de aard, route en bestemming van dit soort producten is meestal niet in het belang van wapenhandelaars. Niet voor niets is transparantie een van de belangrijkste voorwaarden van Amnesty voor een effectief Wapenhandelverdrag.

Handel is handel, zou minister Hillen wellicht zeggen. Woorden van die strekking gebruikte hij tijdens de begrotingsbehandeling Defensie in november, toen hem vragen gesteld werden over de mogelijke verkoop van Nederlandse Leopard-tanks aan Indonesië. ‘Ik wil centen zien en heb in deze geen moraal,‘ aldus de minister.  Hoe zou Clinton daarover denken? Zij moet vandaag een beslissing nemen over de mensenrechtensituatie in Egypte. Als die volgens de Amerikaanse voldoende verbeterd is wordt de militaire hulp voortgezet, ofwel: dan kunnen de schepen blijven varen. ‘Doe het niet,’ zei Amnesty. Want handel is niet altijd handel.

Over de auteur

Nicole Sprokel (1957) is senior persvoorlichter en woordvoerder bij Amnesty International Nederland. Zij was ook actief als medewerker politieke zaken, en als lobbyist betrokken bij de VN-top in New York over het Internationale Wapenhandelverdrag. Hiervoor werkte ze onder meer als journalist voor onderzoeks- en actualiteitenprogramma's van de KRO TV.
Andere bijdragen door

16

03 2012

Over Mensenrechten Vandaag

Op dit weblog schrijven Amnesty-medewerkers over mensenrechten. Over Amnesty-rapporten en actuele gebeurtenissen. Over wat er in het nieuws is, en wat in het nieuws zou moeten zijn.

 
Mensenrechten Vandaag draait op WordPress MU. Gebaseerd op Yashfa ver. 1.7 door WP GPL
Entries (RSS) and Comments (RSS).