Mensenrechten Vandaag

Toen ik jaren geleden na een dag van onderhandelingen aan een toenmalige Russische VN-ambassadeur vroeg waarom hij een bepaald voorstel niet steunde, antwoordde hij: ‘There was no consensus in the room’. Rusland had zich graag bij een consensus aangesloten. Maar de consensus was er niet, want de Russische ambassadeur was de enige met een afwijkend standpunt geweest.

Het uitgestreken gezicht waarmee hij zijn stemgedrag verklaarde bleef mij jaren bij. Een klassiek staaltje onzindiplomatie, maar met verve gebracht. En namens een machtig land. Dat straalde de ambassadeur, die in mijn herinnering het rookverbod in het VN-hoofdkwartier consequent negeerde, graag uit.

Ik moest hieraan terugdenken toen de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergei Lavrov een paar dagen geleden verklaarde dat als het Syrische volk president Assad weg wil hebben, Rusland zo’n oplossing graag zal steunen. Actievoerders en andere optimisten denken dan al snel: Rusland beweegt; Assad verliest belangrijke politieke steun.

De vraag is wanneer weten Lavrov en zijn baas, Vladimir Poetin, dat het Syrische volk Assad weg wil hebben? Ik vermoed dat de heren dat weten zodra Assad vertrokken is. En geen seconde eerder.  Lavrov zegt dus eigenlijk: zodra president Assad vertrokken is zullen wij zijn vertrek aanvaarden. Dat lijkt mij geen doorbraak. Maar ik had het Lavrov graag zien zeggen. Live en van dichtbij.

Tot het zo ver is hoort de rest van de wereld van president Poetin en zijn minister van Buitenlandse Zaken vooral wat er niet zou moeten gebeuren in Syrië. Geen wapenembargo, geen sancties, geen verwijzing naar het Internationaal Strafhof, geen gewapend ingrijpen, geen regime change en ga zo maar door. Hooguit een conferentie. Misschien wel in Teheran. Verder niks.

Voor sommige van die ‘njets’ zijn ook nog redelijke argumenten te geven, waarmee ik niet wil zeggen dat Poetin en Lavrov daaraan veel tijd besteden.  Echte mannen argumenteren niet.

Maar alle ‘njets’ bij elkaar tellen niet op tot een politieke positie die van een verantwoordelijke grootmacht verwacht mag worden. Wat dan wel, Vladimir Poetin? Dat is de vraag. Wat dan wel?

Moet in Syrië het moorden en martelen gewoon doorgaan? Moeten de lukrake beschietingen van burgers worden aanvaard als waren zij niet te stuiten dodelijke hagelbuien?  Worden ‘verdwijningen’ facts of life waaraan de Syriërs gewoon moet wennen? Moet Syrië maar ten onder gaan in een burgeroorlog uitgevochten met menselijke schilden?

Dat de soevereiniteit van Syrië niet geschonden mag worden is, wat men van die stelling ook vindt, nog geen begin van een antwoord. Het toont slechts de gemakzucht van de macht om daarmee te volstaan.

En het is aan de rest van de wereld om de gemakzuchtigen daarmee niet te laten weg komen. Gewoon door telkens, elke dag en elk uur opnieuw, te vragen: wat dan wel, Vladimir Poetin? Wees een vent en geef eens antwoord.