Mensenrechten Vandaag

Dat wij het bij Amnesty de afgelopen jaren niet altijd eens waren met het beleid van minister Rosenthal is geen geheim. Met gezonde tegenzin werden mensenrechten door de minister nog toegevoegd aan het prioriteitenlijstje van het Nederlands buitenlandbeleid. Daarop stonden tot dan toe alleen veiligheid en welvaart. Het Nederlands belang was de maat der dingen.

Op dinsdag 19 juni liet minister Rosenthal zich echter van zijn beste kant zien. Een schip dat volgens Buitenlandse Zaken geregistreerd staat in Curaçao, was volgens berichten met Russische helikopters op weg naar Syrië. Het effect van de inzet van deze helikopters op de Syrische burgerbevolking werd recent opgetekend door onze onderzoekster Donatella Rovera die enkele weken in Syrië was.

In veel van de gebieden die Amnesty in mei en juni bezocht vertelde inwoners hoe het leger met tientallen tanks en pantservoertuigen dorpen en steden binnenviel. In sommige gevallen ondersteund door aanvalshelikopters die het vuur openden op mensen die probeerde te vluchten.

Zo vertelde een 23-jarige vrouw uit Taftanaz, ten oosten van Idlib over een aanval op 3 april 2012:

“As the army was coming in, I and my sisters and sisters-in-law and the children all got into my father’s pick-up truck to go somewhere safe out of town. Many other residents were also fleeing and there were helicopters shooting from above, and just as we were leaving town I was shot in the thigh; probably it was from the helicopter as there was no army in the area.

Helikopter boven Taftanaz, ten Noord-Oosten van Idlibm op 3 April 2012 © Private

It was terrifying especially because my baby boy was sitting on my lap and it was lucky that the bullet missed him.”

Nadat de Nederlandse autoriteiten aan de bemanning van het wapenschip hadden medegedeeld dat er internationale verzoeken waren om de lading te inspecteren verdween het schip van de radar en maakte het rechtsomkeert. Volgens CNN is het schip inmiddels weer op weg is naar Rusland. Minister Rosenthal zei in een reactie dat het “ondenkbaar is dat het Syrische regime wordt voorzien van wapens die worden ingezet tegen onschuldige burgers”.

De minister verdient een compliment voor zijn opstelling in deze zaak. Het EU-wapenembargo moet in de praktijk invullingen krijgen. Dat is gisteren gebeurd.

Een volledig wapenembargo voor het Syrische regime is er nog altijd niet en de internationale wapenhandel floreert als nooit te voren. Om structureel iets te doen aan de handel van wapens die worden geleverd aan regimes die mensenrechten op ernstige wijze schenden is een internationaal wapenhandelverdrag van levensbelang. De voortdurende patstelling over een internationaal embargo voor Syrië bewijst eens te meer dat de VN-veiligheidsraad niet in staat is om haar taken naar behoren uit te voeren.

Ook een Nederlandse delegatie reist begin juli af naar New York om bij de Verenigde Naties te onderhandelen over een internationaal wapenhandelverdrag. Hopelijk is de stevige houding van de minister een voorbode van de Nederlandse inzet tijdens de onderhandelingen.