Lampedusa: de poort van Europa
Het is mijn derde dag op Lampedusa, het Italiaanse eiland in de Middellandse zee. Het is het eiland dat de afgelopen jaren zoveel in het nieuws is geweest door de stroom van vluchtelingen en migranten uit Noord-Afrika. Iedereen heeft wel foto’s gezien van bootvluchtelingen die gered zijn op zee. Of gehoord van overvolle bootjes die in de golven zijn verdwenen. Maar allemaal staken ze de Middellandse zee over om te ontsnappen aan vervolging, bedreiging of armoede in eigen land.
De vluchteling die geluk heeft komt aan op Lampedusa, de poort van Europa.
Ik ben hier met een groep van tachtig activisten en medewerkers van Amnesty International die bijeen zijn gekomen om te praten over de rechten van vluchtelingen en migranten aan de grenzen van en in Europa. Dat doen we met vertegenwoordigers van verschillende Europese, maar ook de Israëlische, Noord-Afrikaanse en de Turkse sectie.
Aanleiding van deze bijeenkomst is de Europese campagne van Amnesty International “When you don’t exist“, die afgelopen juni is gestart. Amnesty International vraagt aandacht voor de rechten van vluchtelingen en migranten in Italië en op Lampedusa.
Een van de grootste problemen die we hier bespreken is het onderscheppen van vluchtelingen en migranten in internationale wateren. Ook wel externalisation genoemd. Het is een reeks maatregelen die in de afgelopen jaren door steeds meer Europese landen is uitgevoerd. In een poging om “illegale migratie” van Afrika naar Europa te voorkomen, voeren een aantal Europese landen de grenscontroles buiten hun eigen grondgebied uit. Staten hebben afspraken gemaakt om boten te onderscheppen op zee en de opvarenden terug te sturen naar het land van waaruit zij vertrokken zijn. Daar kunnen zij in de meest vreselijke detentieomstandigheden terecht komen, zonder dat een rechter bepaalt of hun detentie rechtvaardig is. Of zij worden helemaal niet gered als zij zonder water, voedsel of benzine op zee verdwalen.
In 2011 zijn 1500 mensen gestorven in de Middellandse zee. Wij vragen: Europa, waar blijf je?
