featured_jaarboek

Laat ons in godsnaam Gekke Gerritje zijn

Vandaag verschijnt ons Jaarboek. De boodschap daarvan is deprimerend. Dat sluit nauw aan bij het treurige gevoel dat veel mensen met mij zullen hebben als ze de krant lezen. Het is crisis. We hebben een humanitaire crisis in Syrië. Een vluchtelingencrisis in de omliggende regio, die zich uitbreidt naar Europa. Maar de meest pijnlijke crisis is wat mij betreft de leiderschapscrisis, die steeds zichtbaarder wordt.  

Door: Eduard Nazarski, directeur Amnesty International Nederland

Lees verder

(1953) is directeur van Amnesty International Nederland. Hiervoor werkte hij o.a. bij Vluchtelingenwerk Nederland. Hij woont in Utrecht.
BLOG-MONACO

De FIFA doet het zo slecht nog niet

Of het nu ging om gedwongen huisuitzettingen, zweepslagen of jarenlange onterechte celstraffen, altijd kwamen sportbonden met hetzelfde antwoord: sport en politiek zijn gescheiden. Nu hebben de sportbonden een probleem, niemand neemt dat antwoord nog serieus. Lees verder

Het webteam van Amnesty International is verantwoordelijk voor www.amnesty.nl, Amnesty op Twitter en Facebook en alle andere digitale uitingen van Amnesty in Nederland.

WK Brazilië: Een zweefduik en straffeloos politiegeweld

Het WK en mensenrechten: het blijft een moeizame combinatie. Terwijl de wereld de zweefduik van Van Persie analyseert en imiteert blijkt dat ook dit WK tot mensenrechtenschendingen leidt. Extreem politiegeweld is aan de orde van de dag. In Salvador lopen zwarte bewoners extra risico.

blog brazil

Zelfs in de tweede helft van dit kampioenschap blijven Brazilianen tegen de FIFA en hun regering protesteren. Misschien minder massaal, maar de autoriteiten reageren nog steeds gewelddadig. De militaire politie gebruikte vuurwapens, traangas, en andere chemische producten tegen vreedzame demonstranten en journalisten. Veel mensen raakten de afgelopen weken gewond, werden geïntimideerd en strafrechtelijk vervolgd. Advocaten werd het regelmatig onmogelijk gemaakt hun werk te doen. Enkelen van hen werden zelfs gearresteerd toen ze de militaire politie naar hun identificatie vroegen, een belangrijk detail bij eventuele aanklachten tegen politiegeweld. Ruim 100.000 gele kaarten kreeg de Braziliaanse regeringinmiddels voor politiegeweld, maar tot dusver steken de overheid (en de FIFA) liever hun kop in het zand.

Zwarte bewoners zijn vaker het slachtoffer van geweld dan blanken, en dat tikt nogal aan in speelstad Salvador, waar de meeste bewoners Afrikaanse wortels hebben. Dat het daarbij niet alleen om geweld door drugsbendes gaat zoals RTL meldt, blijkt uit het aangrijpende verhaal van Jorge Lázaro, die twee van zijn zeven zonen verloor.

YouTube Preview Image

Een van zijn zonen verloor hij toen deze aan het voetballen was: Zoon Ricardo, een getalenteerd acrobaat, was op 22 januari 2008 op bezoek bij familie in Salvador. Terwijl hij met wat vrienden een balletje trapte stopte een auto met vier mannen erin bij het veldje. Drie van hen stapten uit en begonnen meteen op de jongens te schieten. Ze schreeuwden dat ze jongens zochten die de fiets van een gepensioneerde militair hadden gestolen. Ricardo riep dat hij er niets mee te maken had, smeekte te worden gespaard maar werd vijf keer geraakt en overleed, samen met een andere jongeman. In 2011 werd een aanklacht ingediend tegen drie militairen, maar tot dusver is nog niemand voor dit misdrijf veroordeeld.

Op 10 maart 2013 werd een tweede zoon, Enio, door onbekenden ontvoerd en vermoord. Ook deze zaak is niet opgehelderd. Ricardo en Enio zijn niet de enige slachtoffers. Elk jaar worden in Brazilië duizenden jonge, zwarte mannen vermoord door militaire politie, doodseskaders en milities. Het is een gruwelijk feit, maar blijkbaar nog steeds geen prioriteit. Net als het indammen van buitensporig geweld tegen demonstranten geen prioriteit is. Je zou kunnen concluderen dat de regering liever met andere dingen bezig is.

Help Jorge bij zijn strijd voor rechtvaardigheid

(1957) is senior medewerker Politieke Zaken bij Amnesty International Nederland. Zij was als lobbyist betrokken bij de VN-top in New York over het Internationale Wapenhandelverdrag. Hiervoor was zij senior persvoorlichter en woordvoerder bij Amnesty. Eerder werkte ze als journalist voor onderzoeks- en actualiteitenprogramma’s van de KRO TV.

Sterven op een trapveldje in Salvador

Gisteren ging in Brazilië het wereldkampioenschap voetbal van start. Stel je voor, de beste voetbalteams van de wereld die vier weken lang hun kunsten zullen gaan vertonen in een van de meest voetbalgekke landen ter wereld. Langzaamaan kleuren de Braziliaanse straten geel en groen en worden de shirts van de Seleção, het Braziliaanse elftal, uit de kast getrokken.

Door Nop Duys – Landenmedewerker Brazilië bij Amnesty Nederland

Maar de droom van de Wereldvoetbalbond FIFA en de Braziliaanse regering om het voetbal en het land internationaal zonnig en swingend op de wereldkaart te zetten, werd wreed verstoord door de keiharde werkelijkheid waar de Braziliaan dagelijks mee te maken heeft. Uit onvrede met de miljoeneninvesteringen die met de bouw van de stadions en de infrastructuur gepaard gingen en met de corruptie, het slechte onderwijs en de soms erbarmelijke gezondheidszorg gingen duizenden Brazilianen het afgelopen jaar de straat op om hun ongenoegen te ventileren.

De reactie van de autoriteiten liet niet op zich wachten. De politie werd opgetrommeld om de protesten letterlijk de kop in te drukken. De Braziliaanse politie bleek totaal geen ervaring te hebben met begeleiding van in essentie vreedzame massademonstraties. De bestaande en beruchte oorlogsmentaliteit van de militaire politie stak in een reflex de kop op. Het gevolg: honderden gewonden door roekeloos traangasgebruik, rubberkogels en excessieve inzet van pepperspray. Plus honderden willekeurige arrestaties op basis van wetgeving tegen criminele organisaties en terreurdaden.

Protester injured during a protest in São Paulo on 20 June 2013. Since June 2013, military police have used excessive force during protests on several occasions

Politie voor de rechter

En de politie komt ermee weg. Straffeloosheid is de nagel aan de doodskist van de mensenrechten.

Maar het kan verkeren. Deze week werden twee agenten van de militaire politie in Rio de Janeiro officieel aangeklaagd wegens criminalisering van vreedzame betogers. Heuglijk nieuws. Met dank aan de mobiele telefoon en de sociale media. De eerste legde minutieus vast hoe een politieagent een scholier sommeert de inhoud van zijn rugzak te laten zien en daarbij in het tumult een explosief bij de jongen zijn voeten gooit, om hem vervolgens op te pakken wegens verboden wapenbezit. De  tweede zorgde ervoor dat onderstaand filmpje viraal ging in Brazilië en de autoriteiten wel op moesten treden tegen de agenten.

YouTube Preview Image

Maar helaas, dit lijkt een incident. Als er geen camera in de buurt was geweest of als de opname minder duidelijk de kwade opzet van de politieagenten in beeld had gebracht, waren ook zij vrijuit gegaan.

De Braziliaanse politie heeft een zeer slechte reputatie als het gaat om ordehandhaving en criminaliteitsbestrijding. Willekeurige arrestaties en koelbloedige moorden op vermeende criminelen zijn aan de orde van de dag. Dagelijks vallen er in Brazilië gemiddeld vier doden door politiegeweld, waarbij het opvalt dat het vooral om zwarte jongens tussen de 14 en 25 jaar gaat.

Een trapveldje in Salvador

Neem nu de zaak van Jorge Lázaro uit Salvador da Bahia, de stad waar Oranje vandaag zijn openingswedstrijd tegen Spanje zal afwerken. Zijn zoon Ricardo Mattos dos Santos begaf zich in 2008 ook op een voetbaltrapveldje in de stad. Hij werd er op klaarlichte dag door een viertal mannen aangehouden en in koele bloede doodgeschoten wegens de diefstal van een fiets van de zoon van een politieman. Sinds die dag worden Jorge Lázaro en zijn gezin stelselmatig met de dood bedreigd. De vader probeert namelijk recht te halen voor zijn zoon en de daders achter slot en grendel te krijgen. In 2013 resulteerde dit in de ontvoering en de dood van een andere zoon, Enio.

YouTube Preview Image

Amnesty International zet zich in voor de zaak van Jorge Lázaro. Het is een van de vele zaken die een genadeloos licht werpen op het rauwe, alledaagse brute geweld van de Braziliaanse politie achter de façade van de pracht, kleur en samba die het land tijdens het wereldkampioenschap voetbal naar de buitenwereld wil etaleren.

Kom in actie voor Jorge Lázaro!

 

Amnesty Nederland maakt een selectie van blogs van Amnesty-medewerkers, experts, mensenrechtenverdedigers en gevangenen van over de hele wereld.

Een gele kaart voor Brazilië

Terwijl Nederland massaal bier, chips en frikadellen inslaat om zich over twee weken in juichpak, HolánDress of Toi Toi Tooi in het WK Voetbal-feestgedruis te kunnen storten, swingt het in Brazilië al enige tijd de pan uit. De mensen die daar de straat op gaan, doen dat alleen niet om feest te vieren, maar om ertegen te protesteren dat bakken geld worden uitgegeven aan een voetbaltoernooi. En dat terwijl de gezondheidszorg, het onderwijs en het openbaar vervoer zitten te springen om zo’n kapitaalinjectie.

De reactie van het leger en de politie, die niet zijn opgeleid om met dit soort protesten om te gaan, is vaak ongekend gewelddadig.

Giuliana Vallone.jpg

Giuliana Vallone © Diego Zanchetta

Dat merkte bijvoorbeeld Giuliana Vallon (27), verslaggever voor een grote Braziliaanse krant. Op 13 juni 2013 deed ze verslag van demonstraties in het centrum van São Paulo. Zij demonstreerde zelf niet mee en de demonstranten zochten niet de confrontatie met de politie. Toch zag ze ineens hoe een agent een vuurwapen op haar richtte en zonder aarzelen een rubberen kogel op haar afvuurde. Die kogel raakte haar oog. Volgens artsen is het een wonder dat Giuliana haar oog niet verloor. Haar bril heeft haar waarschijnlijk gered.

Halverwege 2013 demonstreerden Brazilianen massaal tegen de gevolgen van het komende WK. Alleen al in Rio de Janeiro gingen meer dan 300.000 mensen de straat op. Maar er veranderde weinig. Ook de afgelopen maanden waren er weer protesten.

hotellobby_200x200

Agenten vallen hotel binnen

Op 25 januari sloot de 27-jarige muzikant en student Vinicius Duarte zich aan bij een demonstratie in São Paulo. De politie spoot lustig met traangas om de demonstranten uiteen te drijven. Vinicus vluchtte met andere demonstranten een hotel in om op adem te komen. Maar militair agenten drongen het hotel binnen en gingen hem met knuppels te lijf. ‘Ze bleven op me inslaan,’ vertelde Vinicius, ‘Zelfs toen ik weerloos op de grond lag, bleven ze maar slaan.’ Hij liep een gebroken kaak en neus op en verloor vier tanden.

Ligia_200x200

Geef Brazilië een gele kaart

Giuliana en Vinicius zijn niet de enigen die het afgelopen jaar bij een demonstratie te grazen zijn genomen door de politie terwijl zij niets ongeoorloofds deden. Bij Amnesty laten wij ons WK-feestje niet graag bederven. Daarom roepen wij de Braziliaanse autoriteiten op hun leven te beteren. Wij vragen mensen wereldwijd de autoriteiten een gele kaart te geven, in de hoop dat die er zo van doordrongen raken dat demonstreren geen misdrijf is.

Komende donderdag brengen wij een bezoek aan de Braziliaanse ambassade in Den Haag om deze gele kaarten te overhandigen. Mogen we er daar ook een namens jou uitdelen? Doe mee met onze actie.

Paul Helsloot (1968) is campagnecoördinator bij Amnesty International. Eerder werkte hij als Amnesty’s werelddeelcoördinator Afrika, en woonde/werkte hij enkele jaren in Kenia. Hij is getrouwd, heeft twee zoons en woont in Amstelveen.

Militaire bezetting Braziliaanse wijk voor WK-voetbal

Afgelopen zaterdagochtend werden de bewoners van de favelas (sloppenwijken) van Maré in de Braziliaanse stad Rio de Janeiro gewekt doordat ongeveer 2700 militairen het gebied bezetten. Zij namen de taken over van de militaire politie die sinds 30 maart in het gebied aanwezig is.

Gastblog door Atila Roque, directeur van Amnesty International Brazilië

De troepen zullen tot 31 juli in de wijk blijven, dan is het Wereldkampioenschap voetbal voorbij. Zodra zij vertrekken, zal een politie-eenheid Maré weer intrekken.

In Maré wonen ongeveer 132 duizend mensen in zestien verschillende gemeenschappen. Het is een verzameling van sloppenwijken en informele nederzettingen vlakbij het vliegveld van Rio de Janeiro. De diverse gemeenschap moet haar wijk delen met verschillende criminele bendes.

De relatie tussen de politie en bewoners van Maré wordt gekenmerkt door geweld. De politie voert een ‘oorlog’ tegen misdaad en drugshandel in de gemeenschap. Ondanks dat bewoners mogelijk bevrijd worden van machtige drugsbendes en vooruitzicht hebben op een betere toegang tot openbare voorzieningen, zijn de bewoners bezorgd over de veranderingen in hun favela.

Amnesty Brazilië benadrukt dat de favelas en omliggende gebieden niet moeten worden behandeld als ‘vijandig terrein’ dat moet worden ingenomen. Bovendien wil Amnesty niet dat de strijd tegen criminelen leidt tot de criminalisering van de gehele gemeenschap.

Er wordt gevreesd dat tijdens het WK steeds meer wijken door het leger worden bezet, waarmee de kans op mensenrechtenschendingen en het militariseren van het dagelijkse leven in arme wijken toeneemt. Eerdere interventies door het leger leidden tot grove mensenrechtenschendingen in de favelas. De gewapende troepen krijgen onvoldoende training voor dit soort acties en hebben weinig ervaring in het aangaan van een dialoog met burgers en gemeenschappen.

Amnesty Nederland maakt een selectie van blogs van Amnesty-medewerkers, experts, mensenrechtenverdedigers en gevangenen van over de hele wereld.